رژیمهای پرپروتئین در سالهای اخیر به یکی از محبوبترین الگوهای تغذیه تبدیل شدهاند، اما مرور صدها مطالعه علمی نشان میدهد مصرف بیش از نیاز پروتئین، بهویژه در افراد کمتحرک، ممکن است با افزایش التهاب، تسریع روند پیری و اختلال در سلامت متابولیک همراه باشد؛ هرچند پژوهشگران تأکید میکنند این یافتهها هنوز برای توصیه عمومی به کاهش مصرف پروتئین کافی نیست.
به گزارش رویداد شمال ، پروتئین در سالهای اخیر جایگاه ویژهای در رژیم غذایی بسیاری از افراد پیدا کرده است؛ بهگونهای که از نوشیدنیها و غلات صبحانه گرفته تا میانوعدهها و مکملهای ورزشی، همگی با وعده تأمین پروتئین بیشتر روانه بازار میشوند.
با این حال، نتایج مرور بیش از ۳۵۰ مطالعه علمی این پرسش را مطرح کرده است که آیا مصرف بیش از اندازه پروتئین، بهویژه در افرادی که فعالیت بدنی محدودی دارند، میتواند آثار معکوسی بر سلامت داشته باشد.
مرور ۳۵۰ مطالعه؛ نتایج چه میگویند؟
«بیلی ناپف» و «دادلی لمینگ»، پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین–مدیسون، در مطالعهای که در نشریه Cell Press منتشر شده، تحقیقات مرتبط با محدودیت مصرف پروتئین و سالمندی را بررسی کردهاند.
بخش عمده این مطالعات روی مدلهای حیوانی انجام شده و نشان میدهد رژیمهای غذایی با پروتئین کمتر، در بسیاری از موارد موجب بهبود سلامت متابولیک، کاهش التهاب و افزایش طول عمر شدهاند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند این نتایج هنوز در مطالعات انسانی بهطور کامل تأیید نشده و نباید مبنای توصیه عمومی برای کاهش مصرف پروتئین قرار گیرد.
نقش پروتئین در روند پیری
بررسیها نشان میدهد کاهش مصرف پروتئین میتواند بدون کاهش کالری دریافتی، برخی فرآیندهای مرتبط با سالمندی را تحت تأثیر قرار دهد.
از جمله مهمترین این فرآیندها، افزایش ترشح هورمون FGF21 است؛ هورمونی که با بهبود کنترل قند خون، افزایش مصرف انرژی و کاهش التهاب ارتباط دارد.
همچنین محدودیت دریافت پروتئین، فرایند «خودخواری سلولی» (Autophagy) را فعال میکند؛ سازوکاری که طی آن سلولها اجزای آسیبدیده خود را بازیافت کرده و به حفظ سلامت بافتها کمک میکنند.
همه پروتئینها اثر یکسانی ندارند
پژوهشگران معتقدند نوع پروتئین مصرفی نیز اهمیت زیادی دارد.
مطالعات نشان میدهد برخی اسیدهای آمینه مانند متیونین، ایزولوسین و والین در صورت مصرف بیش از حد، ممکن است مسیرهای رشد سلولی مرتبط با التهاب، چاقی و بیماریهای وابسته به سالمندی را فعال کنند.
در مقابل، رژیمهایی که بخش عمده پروتئین خود را از منابع گیاهی دریافت میکنند، در برخی مطالعات با کاهش خطر ضعف جسمانی و ناتوانی در سالمندی همراه بودهاند.
ورزش، معادله را تغییر میدهد
پژوهشگران تأکید دارند این یافتهها به معنای مضر بودن پروتئین برای همه افراد نیست.
ورزشکاران، افراد فعال و کسانی که تمرینات قدرتی انجام میدهند، برای حفظ و افزایش توده عضلانی به پروتئین بیشتری نیاز دارند و در این گروهها مصرف بالاتر پروتئین میتواند آثار سودمندی داشته باشد.
به گفته محققان، فعالیت بدنی موجب میشود پروتئین اضافی بیشتر صرف ساخت و ترمیم عضلات شود و اثرات منفی احتمالی آن کاهش یابد.
یک نسخه غذایی برای همه وجود ندارد
پژوهشگران بر این باورند که میزان نیاز بدن به پروتئین باید بر اساس سن، میزان فعالیت بدنی، وضعیت سلامت، دوران رشد، بارداری یا دوران نقاهت پس از بیماری تعیین شود.
آنها هشدار میدهند کاهش خودسرانه مصرف پروتئین، بهویژه در سالمندان یا افراد در حال درمان، میتواند به کاهش توده عضلانی و اختلال در ترمیم بافتها منجر شود.
هنوز شواهد انسانی کافی نیست
با وجود نتایج امیدوارکننده مطالعات حیوانی، پژوهشگران تأکید میکنند هنوز شواهد کافی برای اثبات تأثیر مستقیم رژیمهای کمپروتئین بر افزایش طول عمر انسان وجود ندارد و انجام مطالعات بالینی بلندمدت برای رسیدن به نتیجه قطعی ضروری است.
بر اساس این مرور علمی، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، مصرف متعادل پروتئین متناسب با نیاز واقعی بدن است؛ موضوعی که در کنار فعالیت بدنی و سبک زندگی سالم، میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت و کاهش خطر بیماریهای مرتبط با افزایش سن داشته باشد.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید