بسیاری از توصیههای رایج درباره خواب، از چسب زدن به دهان تا استفاده از پتوهای سنگین، پشتوانه علمی قطعی ندارند. پژوهشگران با بررسی چهار باور رایج درباره خواب تأکید میکنند که نیاز بدن به خواب، عادتهای روزانه و حتی برخی نشانههای بهظاهر ساده مانند خستگی مداوم، نقش مهمی در سلامت خواب دارند.
به گزارش رویداد شمال | خواب باکیفیت یکی از مهمترین عوامل حفظ سلامت جسم و روان است، اما گسترش توصیههای متناقض در شبکههای اجتماعی باعث شده است باورهای نادرستی درباره شیوه صحیح خوابیدن شکل بگیرد..
در ادامه، چهار باور رایج درباره خواب و واقعیتهای علمی مرتبط با آنها بررسی میشود.
باور اول؛ میتوان با خواب کمتر هم به زندگی ادامه داد
این تصور که بدن انسان میتواند بهراحتی خود را با چند ساعت خواب در شبانهروز سازگار کند، درباره بیشتر افراد درست نیست.
تنها درصد بسیار کوچکی از جمعیت بهطور طبیعی به خواب کوتاه نیاز دارند. پژوهشگران چندین گونه ژنتیکی نادر، از جمله تغییرات مرتبط با ژنهای SIK3، DEC2، ADRB1، NPSR1 و GRM1 را شناسایی کردهاند که با کاهش طبیعی نیاز به خواب ارتباط دارند.
برآوردها نشان میدهد افراد دارای این ویژگیهای ژنتیکی احتمالاً حدود یک تا سه درصد جمعیت را تشکیل میدهند.
برای بیشتر افراد، نیاز به خواب تحت تأثیر عوامل زیستی و ژنتیکی قرار دارد و کاهش مداوم ساعات خواب میتواند پیامدهای نامطلوبی به همراه داشته باشد.
پژوهشها نشان میدهند کمبود مزمن خواب با افت عملکرد شناختی و افزایش خطر مشکلات بلندمدت سلامتی ارتباط دارد؛ بنابراین، عادت کردن ظاهری به کمخوابی لزوماً به معنای تأمین نیاز واقعی بدن به خواب نیست.
باور دوم؛ میتوان به خواب کاملاً بینقص دست یافت
محبوبیت روشهای موسوم به «بهینهسازی حداکثری خواب» در شبکههای اجتماعی، این تصور را تقویت کرده است که با مجموعهای از ترفندها میتوان خواب را به شرایطی کاملاً ایدئال رساند.
چسب زدن به دهان هنگام خواب، استفاده از صدای سفید و پتوهای سنگین از جمله روشهایی هستند که در این زمینه توصیه میشوند؛ اما اثربخشی همه این روشها بهطور قطعی اثبات نشده است.
برای مثال، چسب زدن به دهان ممکن است برای افرادی که دچار گرفتگی بینی، آلرژی، انسداد مجاری بینی یا برخی اختلالات تنفسی هستند، خطرآفرین باشد و نباید بدون بررسی شرایط فردی توصیه شود.
استفاده از صدای سفید و پتوهای سنگین نیز ممکن است برای برخی افراد مفید باشد، اما برای تعیین میزان اثربخشی آنها به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
نکته مهم این است که خواب سالم الزاماً به معنای دستیابی به شرایطی کاملاً بینقص نیست. تلاش افراطی برای کنترل تمام جزئیات خواب حتی میتواند اضطراب و نگرانی درباره خوابیدن را افزایش دهد.
باور سوم؛ کیفیت خواب فقط به ساعت خوابیدن بستگی دارد
بسیاری از افراد برای بهبود خواب، تمام تمرکز خود را بر عادتهای شبانه و زمان رفتن به تخت میگذارند؛ در حالی که کیفیت خواب تا حد زیادی به رفتارها و فعالیتهای روزانه نیز وابسته است.
قرار گرفتن در معرض نور طبیعی صبحگاهی یکی از عوامل مهم تنظیم ریتم شبانهروزی بدن است؛ ریتمی زیستی که زمان هوشیاری و احساس خوابآلودگی را تنظیم میکند.
فعالیت بدنی منظم نیز با بهبود کیفیت خواب ارتباط دارد. بر اساس مرور پژوهشی منتشرشده در نشریه علمی Nature، ورزش منظم میتواند با افزایش مدت خواب و کاهش بیدارشدنهای شبانه ارتباط داشته باشد.
از دیگر عوامل مؤثر بر خواب سالم میتوان به کاهش مصرف کافئین در ساعات پایانی روز و حفظ برنامه منظم برای خواب و فعالیتهای روزانه اشاره کرد.
بنابراین، برای داشتن خواب بهتر نباید فقط به رفتارهای پیش از خواب توجه کرد؛ عادتهای صبحگاهی و سبک زندگی روزانه نیز بخش مهمی از سلامت خواب را تشکیل میدهند.
باور چهارم؛ خوابآلودگی مداوم فقط نشانه خستگی است
خستگی و خوابآلودگی دو مفهوم متفاوت هستند و نباید همیشه آنها را یکسان در نظر گرفت.
خستگی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، اما خوابآلودگی بیشازحد در طول روز گاهی نشانه وجود یک اختلال زمینهای خواب است.
یکی از شایعترین این اختلالها، آپنه خواب یا وقفه تنفسی هنگام خواب است. برآوردهای پژوهشی نشان میدهد این اختلال ممکن است حدود یک نفر از هر هشت نفر را در جهان تحت تأثیر قرار دهد.
خروپف بلند، بیدارشدنهای مکرر در طول شب و خوابآلودگی در ساعات روز از جمله نشانههایی هستند که ممکن است با این اختلال ارتباط داشته باشند.
با وجود این، بسیاری از افراد چنین علائمی را به افزایش سن، مشغلههای روزمره یا خستگی معمول نسبت میدهند و از بررسی علت اصلی آن غافل میشوند.
در صورتی که خوابآلودگی روزانه شدید و مداوم باشد، بهویژه اگر با خروپف بلند یا وقفههای تنفسی هنگام خواب همراه شود، مراجعه به پزشک و بررسی وضعیت خواب اهمیت دارد.
تشخیص بهموقع اختلالات خواب میتواند به شناسایی علت مشکل و انتخاب روش درمانی مناسب کمک کند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید