موج بیسابقه استیضاحها علیه چند وزیر دولت پزشکیان، فضای سیاسی را ملتهب کرده و حتی سناریوی تغییر نیمی از کابینه را محتمل نشان میدهد؛ وضعیتی که با سکوت فراکسیون مستقلین و ناکامی گفتوگوهای پشتپرده، زمینه فشار جریانهای تندرو بر دولت را دوچندان کرده است.
به گزارش رویداد شمال به نقل از خبرآنلاین؛ مجلس با موجی از استیضاحهای پیاپی علیه چند وزیر دولت مسعود پزشکیان فضای سیاسی پرتنشی ایجاد کرده و حتی سناریوی تغییر نیمی از کابینه را قابل تصور ساخته است. در این میان، سکوت و انفعال فراکسیون مستقلین و ناکارآمدی گفتوگوهای پشتپرده، مسیر فشار جریانهای تندرو بر دولت را هموارتر کرده است.
کیاوش حافظی در توضیح وضعیت موجود میگوید: وزرای کار، کشاورزی، راه و نیرو پیشتر در فهرست بررسی نمایندگان قرار داشتند و اکنون استیضاح وزیر ورزش نیز به این روند اضافه شده است. نمایندگان دلایل عملکردی را مطرح میکنند، اما تجربه یک سال گذشته نشان میدهد که برخی برخوردها بیشتر رنگ و بوی سیاسی دارد تا مدیریتی.
مجلسِ آرام در رأی اعتماد؛ طوفانی پس از آن
کابینه پزشکیان با رویکرد «وفاق ملی» و جلب رضایت طیفهای مختلف سیاسی توانست بدون چالش جدی از مجلس رأی اعتماد بگیرد، اما مدت کوتاهی بعد جریانهای تندرو مواضع سختتری اتخاذ کردند. این تقابل از همان ابتدا با تلاش برای کنارگذاشتن محمدجواد ظریف از معاونت راهبردی رئیسجمهور و استیضاح عبدالناصر همتی آغاز شد.
این اقدامات نشان داد اکثریت مجلس در استفاده از ابزار استیضاح برای تغییر جهتگیریهای کابینه تردیدی ندارد و اعتمادبهنفس لازم برای کنارزدن دیگر اعضای دولت را نیز بهدست آورده است. گاهی زمزمهها متوجه وزرای اصلاحطلب میشد و گاهی رسانهها علیه چهرههایی چون محمدجعفر قائمپناه و محمدرضا عارف موضعگیری میکردند.
استیضاح اقتصادی یا تصفیهحساب سیاسی؟
حتی در استیضاح وزیر پیشین اقتصاد، فضای مجلس بیش از آنکه رنگ تخصصی داشته باشد، تبدیل به میدان تصفیهحساب سیاسی شد. اکنون نیز طرح پیدرپی استیضاحها این برداشت را تقویت کرده که شاید نمایندگان به دنبال یک فشار سیاسی گستردهتر باشند.
علی نیکزاد، نایبرئیس مجلس، اعلام کرده تعداد امضاهای استیضاح پنج وزیر به حد نصاب رسیده و امکان رأی آوردن آنها وجود دارد. برخی نمایندگان نیز از طرح استیضاح هشت وزیر سخن میگویند. سرعت و حجم این طرحها تنها یک سال پس از تشکیل کابینه، وضعیتی کمسابقه در تاریخ جمهوری اسلامی ایجاد کرده است.
اگر استیضاح هشت وزیر به نتیجه برسد، بهعلاوه عبدالناصر همتی که سال گذشته استیضاح شد، عملاً بیش از نیمی از کابینه تغییر میکند؛ موضوعی که طبق اصل ۱۳۶ قانون اساسی دولت را مجبور به کسب رأی اعتماد مجدد برای کل کابینه خواهد کرد. در چنین شرایطی، احتمال عدم رأیآوری برخی گزینههای پیشنهادی نیز مطرح است.
توقف استیضاح با تغییر چند وزیر؟
هرچند این سناریو محتمل نیست، اما برای جریان تندرو که اکثریت مجلس را در دست دارد هدفی جذاب محسوب میشود. این جریان حتی اگر نتواند دولت را به نقطه تغییر کلی کابینه بکشاند، تلاش میکند حداقل چند وزیر را وادار به ترک کابینه کند و با ایجاد ناامنی مدیریتی، دولت را به سمت پذیرش برخی مطالبات جناحی سوق دهد.
یکی از راهحلهای مطرحشده برای توقف استیضاحها، ترمیم کابینه توسط دولت است؛ پیشنهادی که محمدباقر قالیباف نیز در نشست خبری خود به آن اشاره کرده است. با این حال، این راهحل نیز تغییر چند وزیر را اجتنابناپذیر میکند و اصل فشار سیاسی را برطرف نمیسازد.
سکوت فراکسیون مستقلین؛ خلأ یک «ضربهگیر سیاسی»
در این میان، فراکسیون مستقلین که پیشتر بهعنوان یکی از حامیان دولت شناخته میشد، در برابر این موج عملاً سکوت کرده است. نه تحرک قابل توجهی در صحن از سوی آنان دیده میشود و نه حضور رسانهای مؤثری برای خنثیسازی فشار جریان تندرو.
این فراکسیون هرچند از نظر عددی کمتر از تندروها است، اما با حمایت نزدیک به صد نماینده مستقل، اصولگرای میانهرو و معدود اصلاحطلب میتواند نقش «ضربهگیر» مهمی برای دولت داشته باشد. با این حال، رفتار منفعلانه و پرهیز از تقابل مستقیم با اکثریت، عملاً راه را برای افزایش فشارها بر دولت باز گذاشته است.
مهرداد لاهوتی، از چهرههای مؤسس فراکسیون، پیشتر به خبرآنلاین گفته بود جلساتی با وزرای در معرض استیضاح داشتهاند اما تأکید کرد این جلسات به معنای حمایت نیست. وی افزود: «تمام فریادهایی که بچههای ما در نطقهایشان دارند، در حمایت از دولت است… اما باید گفتوگو کنیم.» با وجود این رویکرد، تاکنون نتیجه عملی ملموسی دیده نشده است.
سکوت مستقلین، پویایی جریان تندرو و تعدد استیضاحها، فضای سیاسی را به سمتی سوق داده که اگر کنترل نشود میتواند ناامنی مدیریتی ایجاد کرده و دولت را در مسیر امتیازدهی قرار دهد. این روند، بدون حضور فعال فراکسیون مستقلین و استفاده از ظرفیت گفتوگو، همچنان ادامه خواهد داشت و سناریوی تغییرات گسترده در کابینه را به گزینهای قابل تأمل تبدیل میکند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید