گیلان در حالی با شتاب به سمت سالمندترین استان کشور حرکت میکند که فرسودگی مراکز درمانی، افزایش بیماریهای غیرواگیر، چالشهای زیستمحیطی و کمبود نیروی انسانی، آینده نظام سلامت استان را با تهدیدهای جدی مواجه کرده است.
به گزارش رویداد شمال ، گیلان برای بسیاری از ایرانیان با جنگلهای هیرکانی، شالیزارهای سرسبز، بارانهای مداوم و طبیعت چشمنواز شناخته میشود؛ اما در پس این تصویر زیبا، چالشهایی در حال شکلگیری است که میتواند در سالهای آینده به یکی از مهمترین بحرانهای توسعهای استان تبدیل شود.
امروز نظام سلامت گیلان با مجموعهای از مشکلات بههمپیوسته روبهروست؛ مشکلاتی که از سالمندی جمعیت آغاز میشود و تا فرسودگی بیمارستانها، افزایش بیماریهای غیرواگیر، تهدیدهای زیستمحیطی و کمبود نیروی انسانی ادامه مییابد. هر یک از این مسائل به تنهایی قابل مدیریت است، اما همزمانی آنها، زنگ خطر جدی برای آینده سلامت استان به شمار میرود.
سالمندی؛ چالشی فراتر از آمار
گیلان سالهاست عنوان پیرترین استان کشور را یدک میکشد. کاهش نرخ باروری، افزایش امید به زندگی و مهاجرت بخشی از جمعیت جوان موجب شده ساختار جمعیتی استان با سرعتی بیش از میانگین کشور به سمت سالمندی حرکت کند.
این تحول تنها یک تغییر آماری نیست؛ بلکه به معنای افزایش بیماریهای مزمن، رشد هزینههای درمان، نیاز بیشتر به مراقبتهای طولانیمدت و فشار مضاعف بر مراکز درمانی است. در چنین شرایطی، توسعه خدمات مراقبتی در منزل و محلهمحور بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند؛ موضوعی که هنوز جایگاه شایستهای در برنامهریزیهای سلامت استان ندارد.
بیمارستانهای قدیمی؛ نگرانی در روزهای بحران
بخش قابل توجهی از زیرساختهای درمانی گیلان قدمتی چند ده ساله دارند و برخی بیمارستانهای مرجع استان نیز با محدودیتهای ناشی از فرسودگی ساختمانها مواجه هستند.
این وضعیت در استانی که همواره در معرض خطر زلزله و سیلاب قرار دارد، نگرانیها را دوچندان کرده است. کارشناسان معتقدند مراکز درمانی باید در زمان بحران، پناهگاه و تکیهگاه جامعه باشند، نه اینکه خود به یکی از نقاط آسیبپذیر تبدیل شوند.
با وجود برخی اقدامات برای توسعه زیرساختهای درمانی، روند نوسازی مراکز فرسوده همچنان با سرعت مورد انتظار فاصله دارد و تأمین اعتبارات مورد نیاز نیز یکی از موانع جدی در این مسیر محسوب میشود.
بیماریهای غیرواگیر؛ تهدیدی که هر روز گستردهتر میشود
افزایش شیوع دیابت، چاقی، بیماریهای قلبی و برخی سرطانها طی سالهای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای حوزه سلامت گیلان تبدیل شده است.
تغییر سبک زندگی، کاهش فعالیت بدنی، الگوی نامناسب تغذیه و برخی عوامل محیطی از جمله دلایل گسترش این بیماریها عنوان میشود. با این حال، بسیاری از صاحبنظران معتقدند سهم برنامههای پیشگیرانه و آموزشهای عمومی هنوز متناسب با ابعاد این تهدید نیست.
واقعیت آن است که توسعه بیمارستانها به تنهایی نمیتواند پاسخگوی رشد بیماریهای غیرواگیر باشد و بدون تقویت سیاستهای پیشگیرانه، بار مالی و درمانی این بیماریها همچنان افزایش خواهد یافت.
محیط زیست؛ حلقه فراموششده سلامت
آلودگی رودخانهها، مدیریت نامناسب پسماند، انتشار شیرابهها و مصرف بیرویه برخی سموم کشاورزی، تنها یک دغدغه محیطزیستی نیست؛ بلکه مستقیماً با سلامت شهروندان ارتباط دارد.
کارشناسان حوزه سلامت بارها هشدار دادهاند که کیفیت آب، امنیت غذایی و سلامت محیط زیست نقش مستقیمی در کاهش یا افزایش بیماریها دارند. با این حال، بسیاری از مشکلات زیستمحیطی گیلان همچنان بهعنوان پروندههای باز باقی ماندهاند و آثار آنها به تدریج بر سلامت عمومی جامعه نمایان میشود.
کمبود نیروی انسانی؛ چالشی رو به گسترش
پزشکان، پرستاران و سایر اعضای کادر درمان اصلیترین سرمایه نظام سلامت محسوب میشوند، اما کمبود نیرو، فشار کاری بالا، فرسودگی شغلی و مهاجرت بخشی از نیروهای متخصص، به یکی از دغدغههای جدی مراکز درمانی تبدیل شده است.
اگرچه توسعه ساختمانها و تجهیزات پزشکی ضروری است، اما بدون حفظ و تقویت سرمایه انسانی، هیچ زیرساختی نمیتواند کارایی مطلوب داشته باشد. بسیاری از فعالان حوزه سلامت معتقدند برنامهریزی برای جذب و نگهداشت نیروهای متخصص باید به یکی از اولویتهای اصلی استان تبدیل شود.
آیندهای که به تصمیمهای امروز گره خورده است
گیلان امروز با یک مشکل واحد مواجه نیست؛ بلکه با زنجیرهای از چالشهای بههمپیوسته روبهروست که هر یک دیگری را تشدید میکند. سالمندی جمعیت، فرسودگی زیرساختهای درمانی، افزایش بیماریهای غیرواگیر، مشکلات زیستمحیطی و کمبود نیروی انسانی، مجموعهای از تهدیدها را شکل دادهاند که نمیتوان آنها را با راهکارهای مقطعی مدیریت کرد.
کارشناسان معتقدند تدوین یک نقشه راه جامع سلامت با مشارکت دستگاههای اجرایی، دانشگاه علوم پزشکی، مراکز پژوهشی، بخش خصوصی و سازمانهای مردمنهاد، ضرورتی اجتنابناپذیر برای آینده استان است.
فرصت اصلاح مسیر هنوز از دست نرفته است، اما هر سال تأخیر در تصمیمگیری، هزینههای سنگینتری را به نظام سلامت و مردم گیلان تحمیل خواهد کرد. آینده سلامت استان بیش از هر چیز به تصمیمهای امروز مدیران و میزان جدیت در اجرای برنامههای بلندمدت وابسته است.
منبع: تسنیم
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید