تغییر الگوی بارشها در ایران تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقلیمی و جوی، چهره متفاوتی از وضعیت آبوهوایی کشور رقم زده است؛ در حالی که گیلان با بیشترین افت بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت مواجه شده، کاهش فعالیت مونسون و برخی نشانههای اقلیمی، احتمال پاییزی پربارشتر از نرمال را تقویت کرده است.
به گزارش رویداد شمال ، بر اساس دادههای سازمان هواشناسی، از ابتدای سال آبی جاری (اول مهرماه) تا پایان روز ۱۰ مرداد ۱۴۰۵، گرمترین نقطه کشور ایستگاه بستان در استان خوزستان با دمای ۵۰.۶ درجه سانتیگراد بوده و در مقابل، ایستگاه لالهزار کرمان با دمای ۷ درجه سانتیگراد سردترین دمای ثبتشده را داشته است.
میانگین دمای کشور در مقایسه با دوره بلندمدت، حدود ۱.۲ درجه افزایش داشته که نشان میدهد با وجود نوسانات کوتاهمدت، روند کلی دما همچنان گرمتر از شرایط معمول است.
بارش کشور اندکی بالاتر از نرمال؛ پراکندگی نامتوازن بارندگیها
بررسی وضعیت بارشها از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۰ مردادماه نشان میدهد مجموع بارندگی کشور به ۲۲۹.۵ میلیمتر رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۲۲۷.۴ میلیمتر، افزایش ۰.۹ درصدی را نشان میدهد.
با این حال، توزیع بارشها در استانهای مختلف یکسان نبوده و برخی مناطق با کاهش قابل توجه بارندگی مواجه شدهاند.
بیشترین بارشها در استانهای شمالی، شمالغربی، غربی و مناطق کوهستانی کشور ثبت شده، اما بخشهایی از کشور همچنان با کمبود بارش نسبت به میانگین بلندمدت روبهرو هستند.
گیلان در صدر کاهش بارندگیها
بر اساس آمارهای ثبتشده، استان گیلان با کاهش ۲۱۷ میلیمتری بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت، بیشترین افت بارش را در بین استانهای کشور تجربه کرده است.
پس از گیلان، استانهای تهران با کاهش ۱۰۸.۷ میلیمتر و کهگیلویه و بویراحمد با کاهش ۹۹.۷ میلیمتر در رتبههای بعدی کاهش بارندگی قرار دارند.
همچنین استانهای مرکزی، مازندران، قزوین و چهارمحال و بختیاری نیز کاهش محسوسی نسبت به شرایط نرمال داشتهاند.
۱۸ استان همچنان در محدوده کمبارشی
اگرچه میانگین بارش کشور اندکی بالاتر از نرمال ثبت شده، اما بررسی استانی نشان میدهد شمار قابل توجهی از استانها همچنان با کمبارشی مواجه هستند.
در مقابل، استانهایی مانند ایلام، هرمزگان، کردستان، کرمانشاه، آذربایجان غربی، بوشهر و خراسان جنوبی بارشهایی بالاتر از میانگین بلندمدت را تجربه کردهاند.
کارشناسان معتقدند این وضعیت نشاندهنده تغییر الگوی پراکنش بارشهاست؛ به این معنا که افزایش میانگین کشوری الزاماً به معنای بهبود شرایط آبی در همه مناطق نیست.
ضعف مونسون؛ امید تازه برای پاییز بارانی
بررسی الگوهای جوی نشان میدهد فعالیت پدیده مونسون در سال جاری ضعیفتر از شرایط معمول بوده است؛ موضوعی که میتواند زمینه را برای ورود بهتر سامانههای بارشی پاییزی فراهم کند.
کارشناسان هواشناسی معتقدند کاهش فعالیت مونسون، مانع از تقویت پرفشار جنب حارهای میشود و در نتیجه احتمال شکلگیری شرایط مناسبتر برای بارشهای پاییزی افزایش مییابد.
احتمال پاییزی پربارش؛ اما با عدم قطعیت
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، تغییرات بارشی را نتیجه مجموعهای از عوامل اقلیمی دانسته و تأکید کرده است که نمیتوان یک عامل مشخص را به عنوان دلیل اصلی تغییرات بارندگی معرفی کرد.
وی با اشاره به تأثیر پدیدههای بزرگمقیاس اقلیمی، مسیر عبور سامانههای جوی و تغییرات اقیانوسی، گفت شرایط اقلیمی تحت تأثیر عوامل متعدد شکل میگیرد.
وظیفه با بیان اینکه هنوز برای پیشبینی قطعی بارشهای پاییز زود است، افزود: بر اساس شرایط فعلی و تغییر فازهای گرم و سرد اقیانوسها، احتمال آغاز بهموقع پاییز و ثبت بارشهایی بیش از نرمال وجود دارد.
تغییر اقلیم؛ چالش بزرگ آینده
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی همچنین بر اثرگذاری گرمایش جهانی بر الگوهای بارشی تأکید کرد و گفت منطقه خاورمیانه نیز از پیامدهای این تغییرات بیتأثیر نیست.
به گفته کارشناسان، حتی در صورت تحقق پاییز پربارش، مدیریت منابع آب و مقابله با پیامدهای خشکسالی همچنان یکی از مهمترین چالشهای کشور خواهد بود.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید