یک روانشناس کودک با تأکید بر نقش تعیینکننده خانواده در رشد اعتمادبهنفس کودکان، گفت: پذیرش، ثبات رفتاری، تشویق منطقی و سپردن مسئولیتهای متناسب با سن، مهمترین عوامل پرورش کودکانی مستقل، خلاق و توانمند هستند.
به گزارش رویداد شمال ، اعتمادبهنفس یکی از مهمترین پایههای رشد روانی و اجتماعی کودکان است؛ احساسی که به آنها کمک میکند تواناییهای خود را باور کرده و با چالشهای زندگی مواجه شوند. کارشناسان معتقدند شکلگیری این ویژگی بیش از هر چیز به فضای عاطفی خانواده، نوع برخورد والدین با موفقیت و شکست کودک و فرصتهایی که برای تجربه و مسئولیتپذیری در اختیار او قرار میگیرد، وابسته است.
به گزارش رویداد شمال، بسیاری از والدین آرزو دارند فرزندانی مستقل، توانمند و دارای اعتمادبهنفس تربیت کنند؛ کودکانی که از تجربههای جدید هراس نداشته باشند و در مواجهه با مشکلات، قدرت تصمیمگیری و حل مسئله داشته باشند. با این حال، برخی رفتارهای روزمره والدین میتواند ناخواسته احساس توانمندی کودکان را تضعیف کند.
مریم یمین، روانشناس کودک، در گفتوگو با رویداد شمال به بررسی عوامل مؤثر بر شکلگیری اعتمادبهنفس کودکان و راهکارهای تقویت آن پرداخت.
الگوهای تربیتی ناپایدار؛ عامل تضعیف اعتمادبهنفس
یمین یکی از مهمترین عوامل کاهش اعتمادبهنفس در کودکان را الگوهای تربیتی ناپایدار دانست و اظهار کرد: زمانی که کودک نداند در برابر رفتارهایش چه واکنشی از سوی والدین دریافت خواهد کرد، احساس امنیت روانی او کاهش مییابد و این موضوع بر تصویر ذهنی وی از خود تأثیر میگذارد.
وی افزود: مقایسه مداوم کودک با خواهر، برادر یا همسالان نیز از عوامل آسیبزننده به اعتمادبهنفس است. کودک در چنین شرایطی به تدریج این پیام را دریافت میکند که به اندازه کافی خوب یا توانمند نیست.
شکست؛ فرصتی برای رشد و یادگیری
این روانشناس کودک با تأکید بر اینکه شکست بخشی طبیعی از فرآیند رشد است، گفت: اگر کودک پس از شکست با سرزنش یا تحقیر مواجه شود، ممکن است آن را نشانه ناتوانی خود بداند؛ در حالی که همراهی و حمایت والدین میتواند این تجربه را به فرصتی ارزشمند برای یادگیری تبدیل کند.
وی خاطرنشان کرد: به جای پرسشهایی مانند «چرا موفق نشدی؟»، بهتر است والدین از کودک بپرسند «از این تجربه چه چیزی یاد گرفتی؟» و او را برای تلاش دوباره تشویق کنند.
اهمیت انتظارات واقعبینانه
یمین با اشاره به نقش انتظارات والدین در شکلگیری اعتمادبهنفس کودکان تصریح کرد: انتظارات بیش از حد یا کمتر از توان واقعی کودک، هر دو میتوانند احساس بیکفایتی ایجاد کنند.
وی افزود: سپردن مسئولیتهای کوچک اما واقعی، مانند جمع کردن اسباببازیها یا کمک در چیدن میز غذا، به کودک این پیام را منتقل میکند که توانایی انجام کارها را دارد و همین تجربهها به تدریج خودپنداره مثبت را در او تقویت میکند.
گفتوگو؛ راهی برای تقویت احساس ارزشمندی
این روانشناس، گوش دادن فعال به کودک را یکی از مهمترین عوامل تقویت اعتمادبهنفس دانست و اظهار کرد: زمانی که کودک احساس کند حرفهایش شنیده میشود و برای والدین اهمیت دارد، حس ارزشمندی در او شکل میگیرد.
وی افزود: گفتوگوهای ساده روزمره درباره اتفاقات مدرسه، علایق یا احساسات کودک میتواند نقش مهمی در تقویت اعتمادبهنفس و احساس تعلق او داشته باشد.
فرصت دادن برای حل مسئله
یمین یکی از اشتباهات رایج والدین را حل سریع مشکلات فرزندان دانست و گفت: بهتر است کودکان در فرآیند یافتن راهحل مشارکت داشته باشند تا مهارت تصمیمگیری و اعتماد به تواناییهای خود در آنها تقویت شود.
وی تصریح کرد: طرح پرسشهایی مانند «فکر میکنی از کجا باید شروع کنی؟» یا «چه راه دیگری میتوان امتحان کرد؟» کودک را به تفکر و یافتن راهحل تشویق میکند.
بازی؛ تمرین عملی اعتمادبهنفس
این روانشناس کودک، بازی را یکی از مهمترین بسترهای رشد اعتمادبهنفس دانست و عنوان کرد: کودکان در جریان بازی فرصت مییابند تواناییهای خود را محک بزنند، مفهوم برد و باخت را بیاموزند و مهارتهای اجتماعی همچون همکاری و مذاکره را تمرین کنند.
وی افزود: تجربه موفقیت در فعالیتهایی مانند بازیهای گروهی یا ساخت سازههای خلاقانه، احساس «من میتوانم» را در کودک تقویت کرده و زمینهساز شکلگیری اعتمادبهنفس پایدار میشود.
خانواده؛ نخستین مدرسه اعتمادبهنفس
یمین در پایان تأکید کرد: خانواده مهمترین بستر شکلگیری اعتمادبهنفس کودک است. خانهای که در آن پذیرش، ثبات، تشویق منطقی و فرصت تجربه وجود داشته باشد، زمینه رشد کودکانی خلاق، مستقل و مطمئن را فراهم میکند.
وی خاطرنشان کرد: سبک فرزندپروری مقتدرانه که ترکیبی از قاطعیت و مهربانی است، بیشترین تأثیر مثبت را بر رشد روانی کودکان دارد؛ زیرا در چنین فضایی کودک ضمن آشنایی با مرزها و قوانین، احساس حمایت و امنیت نیز میکند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید