کاهش نرخ مشارکت اقتصادی به حدود ۳۸ درصد، زنگ خطر تازهای برای بازار کار ایران است؛ کارشناسان میگویند رکود اقتصادی، کاهش فرصتهای شغلی و دستمزدهای نامتناسب، بهویژه زنان و جوانان تحصیلکرده را به خروج از بازار کار و پیوستن به جمعیت غیرفعال اقتصادی سوق داده است.
به گزارش رویداد شمال ، آمارهای پایان سال ۱۴۰۴ نشان میدهد نرخ مشارکت اقتصادی کشور برای نخستین بار در سالهای اخیر به کمتر از ۴۰ درصد رسیده و در محدوده ۳۸ درصد قرار گرفته است؛ رقمی که ایران را در میان کشورهای دارای پایینترین نرخ مشارکت اقتصادی قرار میدهد.
در شرایطی که بیش از ۶۱ درصد جمعیت کشور در زمره جمعیت غیرفعال اقتصادی قرار دارند، کارشناسان معتقدند پرسش اصلی دیگر تنها نحوه تأمین معیشت این جمعیت نیست، بلکه باید بررسی کرد چه عواملی باعث شده بخش بزرگی از جوانان، دانشجویان و بهویژه زنان از ورود یا ماندن در بازار کار منصرف شوند.
دستمزدهای پایین؛ عامل خروج از بازار کار
واقعیتهای امروز بازار کار نشان میدهد بسیاری از فارغالتحصیلان دانشگاهی، شغلی متناسب با تخصص و جایگاه اجتماعی خود پیدا نمیکنند و حاضر به پذیرش دستمزدهای پایین نیستند.
در بسیاری از شهرهای کوچک نیز زنان تحصیلکرده با پیشنهاد دستمزدهایی در حدود ۱۰ میلیون تومان، ترجیح میدهند در منزل بمانند و عملاً از بازار کار خارج شوند؛ موضوعی که به افزایش جمعیت غیرفعال اقتصادی دامن زده است.
فرصت شغلی و ثبات اقتصادی؛ مهمترین مطالبه کارجویان
نتایج نظرسنجی یکی از پلتفرمهای کاریابی کشور نشان میدهد ۷۴ درصد کارجویان برای جبران فشار تورم، هزینههای زندگی خود را کاهش دادهاند.
همچنین ۶۶ درصد پاسخدهندگان، ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر و ثبات اقتصادی را مهمترین نیاز خود عنوان کردهاند. پس از آن، حمایت مالی، سلامت روان، آموزش مهارتهای کاربردی و دسترسی به اطلاعات بازار کار در اولویت مطالبات کارجویان قرار دارد.
این نظرسنجی همچنین نشان میدهد ۲۷ درصد افراد، یادگیری مهارتهای جدید را مهمترین راهکار سازگاری با شرایط اقتصادی میدانند و بخشی از آنان نیز مهاجرت یا فعالیت فریلنسری را بهعنوان گزینههای جایگزین دنبال میکنند.
اقتصاددانان: رکود، مهمترین عامل کاهش مشارکت اقتصادی
زهرا کریمی، استاد اقتصاد دانشگاه مازندران، معتقد است کاهش نرخ مشارکت اقتصادی بیش از هر چیز ناشی از رکود عمیق اقتصاد ایران است.
وی اظهار کرد: در زمستان ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال قبل، فرصتهای شغلی کاهش یافته و برخلاف برخی ادعاها، نه تنها اشتغال قابل توجهی ایجاد نشده، بلکه طی سه سال اخیر حدود ۲۰۰ هزار فرصت شغلی زنان نیز از بین رفته است.
به گفته این استاد دانشگاه، جنگ، محدودیتهای انرژی، قطع برق و گاز واحدهای تولیدی و کاهش ظرفیت تولید، موجب شده تقاضا برای نیروی کار جدید نیز کاهش یابد.
زنان؛ نخستین قربانیان رکود بازار کار
کریمی با اشاره به اینکه زنان نخستین گروهی هستند که در دورههای رکود شغل خود را از دست میدهند، افزود: بسیاری از زنان پس از بیکار شدن، در آمارهای رسمی بهعنوان خانهدار یا دانشجو ثبت میشوند و دیگر جزو جمعیت بیکار محسوب نمیشوند.
وی تصریح کرد: در مقابل، مردان به دلیل مسئولیت تأمین معیشت خانواده، حتی به مشاغل موقت، دستفروشی یا رانندگی نیز روی میآورند و همچنان در بازار کار باقی میمانند.
سقوط نرخ مشارکت زنان؛ زنگ خطر برای اقتصاد
این کارشناس بازار کار با هشدار نسبت به کاهش شدید مشارکت اقتصادی زنان عنوان کرد: نرخ مشارکت اقتصادی زنان که سال گذشته حدود ۱۷ درصد بود، طی یک سال به ۱۲ درصد کاهش یافته است؛ اتفاقی که برای اقتصادی با ابعاد ایران، یک فاجعه محسوب میشود.
وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از شهرهای کوچک، اگر فرصت شغلی مناسبی برای زنان ایجاد شود، هزاران نفر که اکنون در آمارها خانهدار محسوب میشوند، بلافاصله وارد بازار کار خواهند شد؛ موضوعی که نشان میدهد بخش بزرگی از جمعیت غیرفعال، صرفاً به دلیل نبود فرصت شغلی مناسب از بازار کار خارج شدهاند.
شکاف مهارتی؛ چالش نیروی کار تحصیلکرده
کریمی در ادامه اظهار کرد: بازار کار ایران برای نیروهای دارای مهارت متوسط با خلأ جدی مواجه است. از یک سو برای نیروی کار ساده همواره تقاضا وجود دارد و از سوی دیگر، نیروهای بسیار متخصص نیز بازار کار مناسبی دارند؛ اما فارغالتحصیلان دارای مهارت متوسط نه امکان مهاجرت آسان دارند و نه فرصت شغلی متناسب با تواناییهای خود پیدا میکنند.
وی افزود: بسیاری از زنان تحصیلکرده نیز در همین گروه قرار دارند و به دلیل پایین بودن دستمزدها و محدودیت فرصتهای شغلی، ناچار به خروج از بازار کار میشوند؛ در حالی که مردان به دلیل فشارهای اقتصادی، ناچار به پذیرش مشاغل با سطح پایینتر هستند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید