ایالت یوتا آمریکا در قالب چند برنامه آزمایشی، استفاده از هوش مصنوعی برای ارزیابی برخی بیماران و صدور یا تمدید محدود نسخه‌های دارویی را آغاز کرده است؛ طرحی که مرز میان «دستیار پزشکی» و «تصمیم‌گیرنده درمانی» را وارد مرحله تازه‌ای کرده است.
به گزارش رویداد شمال ، یکی از تازه‌ترین برنامه‌های یوتا با استفاده از اپلیکیشن Nolla Derm اجرا می‌شود. در این طرح، بیمار تصاویر مختلفی از صورت خود تهیه و اطلاعات پزشکی و سوابق درمانی‌اش را در سامانه ثبت می‌کند.
هوش مصنوعی با تحلیل تصاویر، شدت آکنه و میزان چربی پوست را ارزیابی کرده و در چارچوب فهرستی محدود از درمان‌های موضعی، گزینه درمانی و نسخه را تعیین می‌کند.
این برنامه فعلاً برای افراد بالای ۱۸ سال مبتلا به آکنه خفیف تا متوسط در نظر گرفته شده است و بیماران دارای شرایط شدید یا پیچیده باید برای بررسی بیشتر به پزشک ارجاع شوند.
پزشک هنوز از فرایند حذف نشده است
نکته مهم در این طرح، میزان نظارت پزشکان بر تصمیم‌های هوش مصنوعی است.
در مرحله نخست، دو پزشک نسخه‌های ۱۰۰ بیمار اول را پیش از ارسال بررسی می‌کنند. در مرحله بعد، امکان صدور نسخه توسط سامانه فراهم می‌شود و بررسی پزشک پس از صدور انجام خواهد گرفت.
در مرحله سوم نیز پزشکان دست‌کم نمونه‌ای از نسخه‌ها را به‌صورت ماهانه بررسی می‌کنند. عبور از هر مرحله منوط به تأیید مقام ناظر ایالت و رعایت شاخص‌های ایمنی است.
AI فقط به درمان آکنه محدود نمی‌شود
برنامه‌های یوتا تنها به Nolla Derm محدود نیست. در یکی دیگر از طرح‌های آزمایشی، Doctronic از هوش مصنوعی برای تمدید برخی نسخه‌های دارویی استفاده می‌کند؛ هرچند در مرحله فعلی، تمدید نسخه باید پیش از ارسال به تأیید پزشک برسد و حرکت به سمت مراحل خودکارتر نیازمند تأیید نهاد ناظر است.
Legion Health نیز در قالب یک برنامه آزمایشی اجازه دارد برای برخی بیماران پایدار، تمدید داروهای مشخص را از طریق هوش مصنوعی پردازش کند. این سامانه تشخیص جدید انجام نمی‌دهد، داروی تازه‌ای آغاز نمی‌کند و مجاز به تغییر دوز دارو نیست و موارد حساس باید به پزشک ارجاع شوند.
در برنامه August AI نیز تمرکز بر تمدید دوره‌ای برخی داروهای نگهدارنده‌ای است که بیمار از قبل مصرف می‌کند. این برنامه نیز برای فهرستی مشخص از داروها طراحی شده و اجازه تغییر دوز یا جایگزینی دارو را ندارد.
هوش مصنوعی یک قدم به تصمیم پزشکی نزدیک‌تر شده است
مجموع این برنامه‌ها نشان می‌دهد کاربرد هوش مصنوعی در حوزه سلامت در حال عبور از نقش‌هایی مانند ثبت اطلاعات، خلاصه‌سازی پرونده و کمک به تشخیص است.
در برخی کاربردهای محدود، الگوریتم اکنون می‌تواند ارزیابی یک بیماری، انتخاب یک درمان مشخص یا تمدید داروی قبلی را نیز انجام دهد؛ البته این برنامه‌ها همچنان آزمایشی، محدود و تحت نظارت نهادهای قانونی هستند و نمی‌توان آنها را معادل جایگزینی پزشک دانست.
اگر AI اشتباه کند، مسئولیت با چه کسی است؟
گسترش این فناوری پرسش‌های تازه‌ای را نیز به همراه آورده است. اگر یک تصمیم درمانی مبتنی بر هوش مصنوعی اشتباه باشد و به بیمار آسیب برسد، مسئولیت متوجه چه کسی خواهد بود؟
موضوعاتی مانند نظارت پزشک، بیمه مسئولیت حرفه‌ای، ثبت عوارض، امکان ارجاع بیمار به پزشک و سازوکار پاسخ‌گویی در برابر خطا، همزمان با توسعه این برنامه‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
تجربه یوتا نشان می‌دهد مسیر ورود هوش مصنوعی به پزشکی دیگر صرفاً به ارائه پیشنهاد محدود نیست و در برخی حوزه‌های مشخص، الگوریتم در حال اجرای بخشی از فرایند تصمیم‌گیری درمانی است.
مرز میان دستیار پزشکی و تصمیم‌گیرنده در حال تغییر است
هوش مصنوعی هنوز جای پزشک را نگرفته، اما تجربه برنامه‌های آزمایشی یوتا نشان می‌دهد مرز میان ابزار پزشکی و تصمیم‌گیرنده پزشکی در حال جابه‌جایی است.
مسئله اصلی دیگر فقط این نیست که AI تا چه اندازه می‌تواند یک بیماری را تشخیص دهد یا نسخه‌ای را تمدید کند؛ پرسش مهم‌تر این است که در چه شرایطی و با چه سطحی از نظارت می‌توان تصمیم پزشکی را به یک الگوریتم سپرد.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید