با آغاز فصل برداشت مرکبات ، آفت مهاجم «مگس میوه مدیترانهای» بار دیگر سایه سنگین خود را بر باغهای نارنگی و پرتقال انداخته است؛ حشرهای مهاجم که از آفریقا به شمال ایران رسیده و اکنون به تهدیدی جدی برای اقتصاد و امنیت غذایی باغداران بدل شده است.
به گزارش رویداد شمال ؛ با شروع پاییز و رسیدن فصل برداشت مرکبات، در حالیکه بوی نارنگی و پرتقال در باغهای مازندران پیچیده، دل باغداران پر از نگرانی است. آفتی به نام مگس میوه مدیترانهای، که از آفریقای جنوبی به ایران راه یافته، همچون سایهای سیاه بر سر باغها گسترده شده است؛ حشرهای که کارشناسان آن را یکی از مخربترین آفات کشاورزی جهان میدانند.
این مگس توانایی عجیبی در تکثیر دارد؛ هر مگس ماده روزانه بین یک تا ۳۰ تخم میگذارد و در شرایط مناسب جمعیت آن میتواند از هزار عدد فراتر رود. همین ویژگی، همراه با سازگاری بالا با اقلیمهای مختلف، سبب شده تا نهتنها مرکبات، بلکه میوههایی چون هلو، انجیر، گلابی و خرمالو نیز در معرض تهدید قرار گیرند.
مازندران، قطب مرکبات ایران در معرض تهدید
طبق آمار رسمی، مازندران با بیش از ۱۶۰ هزار هکتار باغ مرکبات، بزرگترین تولیدکننده این محصولات در کشور است. اما کارشناسان هشدار میدهند که حتی یک دوره کوتاه از فعالیت مگس مدیترانهای میتواند کیفیت و حجم محصول را کاهش دهد و معیشت هزاران خانواده را تهدید کند.
ماشالله کجوری، باغدار نوشهری، در گفتوگو با تسنیم میگوید: هر سال با نزدیک شدن به برداشت نارنگی، دلشورهام شروع میشود. گاهی مجبور میشویم میوهها را پیش از رسیدن کامل برداشت کنیم تا از گزش مگس در امان بمانند، اما این کار قیمت و کیفیت را پایین میآورد.

خسارات اقتصادی و چالشهای مقابله
بررسیها نشان میدهد سالانه میلیونها تن میوه مرغوب بهدلیل هجوم مگس مدیترانهای از بین میرود یا کیفیت صادراتی خود را از دست میدهد. افزایش باغهای مختلط شامل هلو، خرمالو و زردآلو در کنار باغهای مرکبات، شرایط را برای رشد و تکثیر این آفت دوچندان کرده است.
حمیدرضا معافی، کارشناس جهاد کشاورزی مازندران، تأکید میکند: کنترل این آفت تنها با روشهای سنتی ممکن نیست. باید از تکنیکهای تلفیقی، هماهنگی منطقهای بین باغداران و ابزارهای نوینی مثل تلههای زرد و پهپادهای پایش استفاده کرد.
آموزش و رزمایشهای پدافند زیستی
در سالهای اخیر، رزمایشهای پدافند زیستی با محوریت کنترل مگس مدیترانهای در مازندران اجرا شده است.
حمیدرضا نصیری، کارشناس کشاورزی، در اینباره میگوید: برگزاری رزمایشهای مردممحور، آگاهیبخشی و آموزش کشاورزان کلید موفقیت در مقابله با آفات است. بدون مشارکت فعال مردم، هیچ طرحی اثربخش نخواهد بود.
وی افزود: این رزمایشها باید استمرار داشته باشند، زیرا مگس میوه بهسرعت میتواند طغیان کند. اگر باغداران هشدارها را جدی نگیرند، ممکن است در آینده شاهد خسارتهای سنگینتری باشیم.
کاهش خسارت و بهبود کیفیت محصول در سال جاری
رئیس سابق سازمان جهاد کشاورزی مازندران نیز از کاهش محسوس خسارات ناشی از آفات مرکبات خبر داده و گفته است: با اجرای طرحهای تلفیقی و رزمایشهای تخصصی، سطح آلودگی بهطور قابل توجهی کاهش یافته و کیفیت مرکبات امسال مطلوبتر است.
وی با اشاره به صادرات مرکبات مازندران افزود: تا کنون ۱۵۴ محموله کیوی و ۸۴ محموله نارنگی، مجموعاً به وزن حدود پنج هزار تن، از استان صادر شده است. شناسنامهدار شدن محصولات و رعایت استانداردهای صادراتی نقش مهمی در حفظ بازارهای بینالمللی دارد.
ضرورت مدیریت هوشمند و مشارکت مردمی
کارشناسان معتقدند مقابله با مگس مدیترانهای نیازمند مدیریت هوشمند، آموزش مستمر، فناوریهای نوین و همکاری بینسازمانی است. آگاهیبخشی و تجهیز باغداران به ابزارهای علمی میتواند تهدید را به فرصت تبدیل کند.
اگرچه هنوز خطر آفت از بین نرفته است، اما تجربه مازندران نشان میدهد که با همکاری دولت، دانشگاه و مردم، میتوان این دشمن کوچک را مهار کرد و رنگ نارنجی مرکبات شمال را همچنان بهعنوان نماد زندگی و اقتصاد پایدار حفظ کرد.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید