کتاب «ذکاءالملک و دوران گذار» به قلم نادر افشاریان با محوریت زندگی، اندیشه و نقش سیاسی و فرهنگی محمدعلی فروغی در رشت منتشر شد؛ پژوهشی که تلاش دارد شخصیت چندوجهی «ذکاءالملک» را در بستر تحولات ایران از سنت به مدرنیته بازخوانی کند.
به گزارش رویداد شمال، کتاب «ذکاءالملک و دوران گذار» نوشته نادر افشاریان، پژوهشی درباره زندگی و نقش محمدعلی فروغی، مشهور به «ذکاءالملک»، از چهره‌های اثرگذار تاریخ معاصر ایران، در رشت منتشر شد.
این کتاب در قطع رقعی، در سه فصل و ۴۳۶ صفحه منتشر شده و زندگی، اندیشه‌ها، فعالیت‌های سیاسی و نقش فرهنگی فروغی را در یکی از دوره‌های پرتحول تاریخ معاصر ایران بررسی می‌کند؛ دوره‌ای که کشور میان ساختارهای سنتی و ضرورت‌های ناشی از ورود به عصر مدرنیته قرار داشت.
نادر افشاریان درباره این اثر اظهار کرد: محمدعلی فروغی از چهره‌های چندوجهی تاریخ معاصر ایران است و بررسی زندگی او نباید صرفاً به شرح مناصب و وقایع سیاسی محدود شود، بلکه باید نقش فکری، فرهنگی و سیاسی وی در مقطع حساس تاریخی مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: فروغی در دوره‌ای زندگی می‌کرد که ایران میان سنت‌های موروثی و ساختارهای جدید سیاسی و اجتماعی قرار داشت و مفاهیمی همچون کشور، ملی‌گرایی و دولت-ملت در حال بازتعریف بود.
افشاریان ادامه داد: در این پژوهش تلاش شده است چهره فروغی در بستر زمانه خود بازسازی شود و تأثیر تحولات اجتماعی و بین‌المللی و گذار از سنت به مدرنیته بر شکل‌گیری اندیشه و عملکرد او مورد بررسی قرار گیرد.
فروغی؛ سیاستمداری در میانه تحولات
مؤلف «ذکاءالملک و دوران گذار» با اشاره به نقش فروغی در عرصه سیاسی کشور گفت: در این پژوهش با تکیه بر اسناد تاریخی، خاطرات و تحلیل‌های موجود تلاش شده به این پرسش پاسخ داده شود که یک سیاستمدار چگونه می‌تواند در میانه تحولات سیاسی مسیر خود را بیابد و نقش او در شکل‌گیری ساختارهای مدرن سیاسی ایران تا چه اندازه تعیین‌کننده بوده است.
وی خاطرنشان کرد: این کتاب با توجه به تضادهای موجود در متون تاریخی، تلاش دارد تصویری جامع و منصفانه از محمدعلی فروغی و دوران پرتحول زندگی او ارائه دهد.
از مجلس و حقوق اساسی تا عرصه فرهنگ
افشاریان با اشاره به ورود فروغی به عرصه سیاست اظهار کرد: فروغی در مجلس اول در تنظیم برخی امور مجلس نقش داشت و کتاب «حقوق اساسی» را در دوره‌ای تألیف کرد که مجلس در حال تدوین متمم قانون اساسی بود.
به گفته وی، فروغی در این اثر درباره چگونگی شکل‌گیری حکومت‌های استبدادی و دموکراتیک سخن گفته و پارلمان را بستری برای تحکیم، گسترش و اجرای حقوق فردی و اجتماعی دانسته است.
نویسنده کتاب همچنین به فعالیت‌های فرهنگی فروغی اشاره کرد و گفت: در مراسم هزاره فردوسی، ایران‌شناسان و مستشرقان بیش از ۱۰ کشور جهان به ایران دعوت شدند و بسیاری از چهره‌های فرهنگی و سیاسی که به ایران سفر می‌کردند، علاقه‌مند به دیدار با فروغی بودند.
افشاریان فروغی را اندیشمندی آزادی‌خواه با دلبستگی به استقلال و فرهنگ ایران توصیف کرد و گفت: فروغی حضور اندیشه‌های غربی در فضای فرهنگی ایران را برای رفع برخی کمبودها لازم، اما کافی نمی‌دانست و هویت ایرانی را در پیوند با استقلال و تمامیت ارضی کشور می‌دید.
وی همچنین به نقش فروغی به‌عنوان معلم احمدشاه قاجار و نخست‌وزیری او در دوره پهلوی اشاره کرد و افزود: فروغی از جمله چهره‌هایی بود که به استقرار تجدد در کنار فرهنگ باستانی ایران توجه داشت.
افشاریان در پایان با اشاره به نقش فروغی در مقاطع حساس سیاسی کشور، بخشی از نگاه او به سیاست را یادآور شد و گفت: فروغی سیاست را «هنر ممکنات» می‌دانست و بر شناخت شرایط و اتخاذ تصمیم برای عبور کشور از بحران‌های سیاسی تأکید داشت. منبع: ایسنا
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید