یک پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان با طرح دو مفهوم نوظهور «حق بر ناشناخته ماندن» و «حق بر سکوت دیجیتالی» تأکید کرد: کودکان نباید پیش از شکلگیری هویتشان، توسط الگوریتمها و فضای مجازی طبقهبندی و در معرض نمایش دائمی قرار گیرند.
به گزارش رویداد شمال ، محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان، با اشاره به تأثیر فناوریهای نوین بر زندگی کودکان به خبرآنلاین گفت: در گذشته بسیاری از تجربههای کودکان در حافظه خانواده و اطرافیان باقی میماند، اما امروز هر رفتار، جستوجو و تعامل آنان به دادهای تبدیل میشود که قابلیت ثبت، تحلیل و پیشبینی دارد.
وی افزود: این روند، حق طبیعی کودکان برای رشد، تغییر و کشف هویت را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
الگوریتمها نباید هویت کودک را تعریف کنند
سیدناصری با بیان اینکه سامانههای هوشمند میتوانند تصویری ثابت از شخصیت کودکان ترسیم کنند، اظهار داشت: شخصیت کودک در حال شکلگیری است و اگر فناوریها او را بر اساس دادههای گذشته طبقهبندی کنند، ممکن است فرصت تجربه، تغییر و بازتعریف هویت از او گرفته شود.
به گفته وی، آزادی هویتی از مهمترین حقوق کودکان است و آنان باید بتوانند بدون برچسبگذاریهای دائمی، مسیر زندگی خود را تغییر دهند.
«حق بر ناشناخته ماندن»؛ حقی نوظهور برای کودکان
این پژوهشگر حقوق کودک، «حق بر ناشناخته ماندن» را یکی از حقوق نوظهور در عصر هوش مصنوعی دانست و گفت: هیچ سامانهای نباید کودک را به گونهای تحلیل و پیشبینی کند که امکان رشد آزادانه و غیرقابل پیشبینی او محدود شود.
وی تأکید کرد: کودکان باید این حق را داشته باشند که دیگران را غافلگیر کنند، علایق خود را تغییر دهند و آیندهای متفاوت از پیشبینی الگوریتمها بسازند.
حق کودکان برای «دیده نشدن»
سیدناصری با اشاره به گسترش انتشار تصاویر و اطلاعات کودکان در فضای مجازی گفت: بسیاری از کودکان پیش از آنکه توانایی تصمیمگیری آگاهانه داشته باشند، دارای هویت و ردپای دیجیتالی میشوند؛ هویتی که معمولاً توسط والدین، بستگان یا نهادهای مختلف شکل میگیرد.
وی افزود: این وضعیت، مرز میان حریم خصوصی و زندگی عمومی کودکان را کمرنگ کرده و میتواند بر امنیت روانی و استقلال شخصیتی آنان اثر بگذارد.
«حق بر سکوت دیجیتالی»؛ ضرورتی برای نسل آینده
این حقوقدان با معرفی مفهوم «حق بر سکوت دیجیتالی» اظهار کرد: کودکان باید بتوانند بخشی از زندگی خود را خارج از چرخه دائمی ثبت، انتشار و دیده شدن تجربه کنند.
به گفته وی، همانگونه که کودک به استراحت جسمی نیاز دارد، برای شکلگیری هویت مستقل نیز به خلوت، آرامش و فضایی امن و غیرنمایشی نیازمند است؛ فضایی که در آن بتواند بدون نگرانی از قضاوت عمومی، تجربه کند، اشتباه کند و رشد یابد.
کرامت کودک فراتر از دیده شدن است
سیدناصری در پایان با تأکید بر اهمیت کرامت انسانی کودکان خاطرنشان کرد: احترام به حقوق کودک تنها به حفاظت در برابر آسیبها محدود نمیشود، بلکه شامل حق انتخاب، کنترل بر زندگی شخصی و حفظ حریم خصوصی نیز هست.
وی ابراز امیدواری کرد که در آینده، «حق بر سکوت دیجیتالی» در کنار حقوق بنیادینی مانند حق آموزش و حق سلامت، بهعنوان یکی از حقوق اساسی کودکان در نظامهای حقوقی مورد توجه قرار گیرد.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید